111 222 333

Prawa pacjenta

 

Prawa pacjenta są zbiorem praw, zawartych między innymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ustawie o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. 

 
Przestrzeganie praw pacjenta jest ustawowym obowiązkiem wszystkich uczestniczących w udzielaniu świadczeń zdrowotnych. Od organów władzy publicznej począwszy, poprzez osoby wykonujące zawód medyczny, do wszystkich innych, którzy z racji wykonywanego zawodu mają kontakt z pacjentem. 

Prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych 

  • Pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością, odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej.  
  • Pacjent ma prawo do korzystania z rzetelnej, opartej na kryteriach medycznych listy oczekujących – sytuacji ograniczonej dostępności do świadczeń zdrowotnych. 
  • Pacjent ma prawo żądać drugiej opinii. 

Prawo wyboru 

Każdy pacjent korzystający ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ma prawo wyboru:  

  • w ramach podstawowej opieki zdrowotnej – lekarza, pielęgniarki i położnej; 
  • w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej – lekarza specjalisty spośród wszystkich lekarzy przyjmujących w poradniach specjalistycznych, które mają umowę z NFZ. Wybór placówki medycznej realizującej świadczenia w ramach kontraktu z NFZ jest dowolny; 
  • w ramach leczenia stomatologicznego – lekarza dentysty spośród wszystkich lekarzy przyjmujących w poradniach, które mają umowę z NFZ;  
  • w ramach leczenia szpitalnego – dowolnego szpitala, posiadającego umowę z NFZ, na terenie całej Polski. 

Prawo do informacji  

  • Pacjent ma prawo do informacji o swoich prawach.  
  • Pacjent ma prawo do informacji o rodzaju i zakresie świadczeń udzielanych u danego świadczeniodawcy oraz o osobach udzielających tych świadczeń.  
  • Pacjent ma prawo do informacji o swoim stanie zdrowia.   
  • Pacjent ma prawo do rezygnacji z otrzymywania informacji.  
  • Pacjent do ukończenia 16. roku życia ma prawo do uzyskania od lekarza informacji w formie i w zakresie niezbędnym do prawidłowego udzielenia świadczenia! 

Prawo do wyrażenia zgody 

  • Pacjent, także małoletni, który ukończył 16 lat, ma prawo do wyrażenia świadomej zgody na udzielenie świadczenia zdrowotnego.  Prawo do wyrażenia zgody ma przedstawiciel ustawowy, a w przypadku jego braku – opiekun faktyczny, jeżeli pacjent: 
  • nie ukończył 18 lat, 
  • jest całkowicie ubezwłasnowolniony, 
  • niezdolny do świadomego wyrażenia zgody. 
  • Pacjent ma prawo odmówić lub zażądać zaprzestania udzielania świadczenia. Prawo do wyrażenia sprzeciwu co do udzielenia świadczenia zdrowotnego, pomimo zgody przedstawiciela ustawowego lub opiekuna faktycznego ma pacjent: 
  • który ukończył 16 lat, 
  • ubezwłasnowolniony, 
  • chory psychicznie lub upośledzony umysłowo, lecz dysponujący dostatecznym rozeznaniem. W takim przypadku wymagane jest zezwolenie sądu opiekuńczego. 

Prawo pacjenta do tajemnicy informacji z nim związanych 

  • Pacjent ma prawo do poufności – zachowania w tajemnicy wszelkich informacji z nim związanych, a w szczególności o jego stanie zdrowia, rozpoznaniu i rokowaniu, badaniach i ich wynikach. Bez zgody pacjenta (lub zgody osoby sprawującej opiekę prawną nad pacjentem) nie wolno informować nikogo o jego stanie zdrowia. Pacjent ma prawo wskazać, komu informacje objęte tajemnicą będą przekazywane. Prawo to obowiązuje także po śmierci pacjenta. 

Prawo do poszanowania intymności i godności pacjenta 

  • Pacjent ma prawo do poszanowania intymności i godności .   
  • Pacjent ma prawo do godnego umierania. 
  • Pacjent ma prawo do obecności bliskiej osoby przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych.  

Prawo pacjenta do dokumentacji medycznej 

  • Pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. 

Prawo pacjenta do przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie 

  • Dotyczy całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych.  

Prawo do zgłoszenia sprzeciwu wobec opinii albo orzeczenia lekarza 

  • Sprzeciw wnosi się do Komisji Lekarskiej działającej przy Rzeczniku Praw Pacjenta, za pośrednictwem Rzecznika Praw Pacjenta, w terminie 30 dni od dnia wydania opinii albo orzeczenia przez lekarza orzekającego o stanie zdrowia pacjenta. 

 

Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego 

Prawo do opieki duszpasterskiej 

 

Skargi pacjentów 

Jeżeli pacjent lub osoba go reprezentująca uzna, że prawa pacjenta zostały naruszone, może: 

  • zwrócić się z interwencją do bezpośredniego przełożonego osoby udzielającej świadczenia, a następnie do kierownictwa placówki; 
  • złożyć skargę do Rzecznika Praw Pacjenta; 
  • zwrócić się do Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej, który działa przy Okręgowej i Naczelnej Izbie Lekarskiej, a także przy Okręgowej i Naczelnej Izbie Pielęgniarek i Położnych – jeżeli naruszenie prawa dotyczyło czynności medycznej; 
  • skierować sprawę do sądu – jeżeli w wyniku działania lub zaniechania zakładu opieki zdrowotnej naruszono dobro osobiste pacjenta lub wyrządzono mu szkodę materialną; 
  • złożyć skargę do świadczeniodawcy; 
  • złożyć skargę do NFZ. Skarga pisemna, która nie zawiera imienia i nazwiska (nazwy) oraz adresu osoby, która ją wniosła, nie zostanie rozpatrzona. 

Skargi mogą być składane ustnie lub pisemnie. Pacjent ma prawo żądać pisemnego potwierdzenia przyjęcia skargi. Nie rozpatruje się jako skarg pism dotyczących spraw, które zostały rozstrzygnięte prawomocnym wyrokiem sądu lub ostateczną decyzją administracyjną. 

odstąpienie od leczenia 

W szczególnie uzasadnionych wypadkach lekarz może nie podjąć lub odstąpić od leczenia pacjenta. Zwłoka w udzieleniu pomocy nie może jednak spowodować niebezpieczeństwa utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia pacjenta. Jeżeli jednak lekarz podejmie taką decyzję, ma obowiązek: 

  • uprzedzić o tym fakcie pacjenta (jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna faktycznego) z odpowiednim wyprzedzeniem; 
  • wskazać pacjentowi lekarza lub zakład opieki zdrowotnej, w którym pacjent ma realne możliwości uzyskania świadczenia; 
  • uzasadnić i odnotować ten fakt w dokumentacji medycznej. 

  

Więcej informacji na stronie Rzecznika Praw Pacjenta. 

Biuro Rzecznika Praw Pacjenta 

  1. Młynarska 46

01-171 Warszawa 

  

Ogólnopolska bezpłatna infolinia Rzecznika Praw Pacjenta 

800 190 590 

(z tel. stacjonarnych i komórkowych) 
czynna pn. - pt. w godz. 8.00 - 20.00